Dobra Nauka: Miejsca pamięci i zapomnienia na Jurze

Dobra Nauka: Miejsca pamięci i zapomnienia na Jurze

Opublikowany

„Miejsca pamięci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej” to projekt prowadzony od 2015 roku.

Wykonawcami „projektu jurajskiego” są przede wszystkim archeolodzy i etnolodzy z Uniwersytetu Łódzkiego. Oprócz naukowców i studentów z naszej uczelni, w badaniach uczestniczą również badacze z innych polskich miast oraz z Czech.
Badania mają następujący przebieg: najpierw etnolodzy przeprowadzają wywiady etnograficzne dotyczące miejsc szczególnie ważnych dla lokalnych społeczności, będących świadkami i śladami przeszłości; takich o których wiedzą, pamiętają i opowiadają mieszkańcy jurajskich gmin oraz takich, o których pamięć powoli zanika. Wiedza o miejscach z opowieści i wspomnień rozmówców uzupełniana i weryfikowana jest poprzez analizę źródeł pisanych i ikonograficznych oraz badania archeologiczne.
Efektem projektu są archiwa tematyczne, działania animacyjne, ale przede wszystkim raporty z badań prowadzonych w poszczególnych gminach, będące źródłem wiedzy nie tylko naukowej, lecz także adresowanej do mieszkańców badanych gmin zainteresowanych lokalną historią i dziedzictwem.
W gminie Przyrów etnolodzy przeprowadzili w 2017 roku ponad sto wywiadów etnograficznych. Z kilkudziesięciu miejsc, o których opowiadali mieszkańcy, do badań archeologicznych zostało wytypowanych trzydzieści. Dwa miejsca wymagały prac wykopaliskowych. W lokalizacjach, które precyzyjnie wskazywali rozmówcy, archeolodzy nie odkryli grobów z czasu II wojny światowej. Szczególnie interesujące są wyniki prac na terenie klasztoru św. Anny. Po prawie osiemdziesięciu latach okazuje się, że brak jest materialnego dowodu popełnionej tu przez żołnierzy Wehrmachtu zbrodni. Archeolodzy liczą, że archiwalne wojskowe zdjęcia lotnicze pomogą znaleźć odpowiedź. Na stanowisku w Kniei do przebadania pozostał szeroki pas polany. Tu zastosowane zostaną nowoczesne metody prospekcji geofizycznej.
Projekt przyjmuje perspektywę interdyscyplinarną. Wpisuje się tym samym w coraz silniejszą tendencję – widoczną zwłaszcza w studiach nad niedawną przeszłością – do nawiązywania współpracy i dialogu między różnymi dyscyplinami naukowymi, z których każda dysponuje innymi, specyficznymi dla siebie metodami badań rozmaitych rodzajów źródeł i przekazów kulturowych. Projekt sięga przede wszystkim po metody etnologii i antropologii kulturowej oraz nawiązuje do nowych trendów w archeologii ukierunkowanej na badanie czasów najnowszych. Refleksja tych dwóch dyscyplin uzupełniana jest i wzbogacana wiedzą historyków i historyka sztuki, którzy wchodzą w skład zespołu badawczego.
W gminie Przyrów etnolodzy przeprowadzili w 2017 roku ponad sto wywiadów etnograficznych. Z kilkudziesięciu miejsc, o których opowiadali mieszkańcy, do badań archeologicznych zostało wytypowanych trzydzieści. Dwa miejsca wymagały prac wykopaliskowych. W lokalizacjach, które precyzyjnie wskazywali rozmówcy, archeolodzy nie odkryli grobów z czasu II wojny światowej. Szczególnie interesujące są wyniki prac na terenie klasztoru św. Anny. Po prawie osiemdziesięciu latach okazuje się, że brak jest materialnego dowodu popełnionej tu przez żołnierzy Wehrmachtu zbrodni. Archeolodzy liczą, że archiwalne wojskowe zdjęcia lotnicze pomogą znaleźć odpowiedź. Na stanowisku w Kniei do przebadania pozostał szeroki pas polany. Tu zastosowane zostaną nowoczesne metody prospekcji geofizycznej.
W filmie wystąpili również: Piotr Gwadera, Kinga Huszczo, Weronika Krasińska (studenci etnologii i antropologii kulturowej) oraz Piotr Stanałowski, Jagoda Mościcka, Damian Odzimek, Karolina Wasilenko (studenci archeologii UŁ).
Wszystkie informacje o projekcie na stronie najurze.uni.lodz.pl.

Kopiuj tekst

Udostępnij

Powiązane artykuły
Jedyna uczelnia w Polsce Centralnej z dwoma grantami w konkursie NCN BEETHOVEN 2

temu

Aż dwa projekty z Uniwersytetu Łódzkiego zostały zakwalifikowane do finansowania w ramach drugiego konkursu organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki we współpracy z Niemiecką Wspólnotą Badawczą (Deutsche Forschungsgemeinschaft - DFG).
Projekt e-Czlowiek.pl z dofinansowaniem POPC

temu

Uniwersytet Łódzki zbada zmienność genetyczną Polaków na przestrzeni dziejów. Pracownia Biobank Katedry Biofizyki Molekularnej (Biobank Łódź) UŁ we współpracy z Katedrą Antropologii UŁ uzyskała dofinansowanie projektu pt. "Cyfrowe udostępnianie zasobów biomolekularnych i opisowych Biobanku i Katedry Antropologii Uniwersytetu Łódzkiego – charakterystyka populacji zamieszkujących tereny dzisiejszej Polski na przestrzeni dziejów. Platforma informacyjna e-Czlowiek.pl".
Centrum Ceraneum Uniwersytetu Łódzkiego. Łączą energię i pokolenia

temu

Nowe pomysły, koncepcje na badania przychodzą na zasadzie kuli śniegowej. Jak mamy jeden projekt, to na jego bazie pojawiają się kolejne, wcześniej nieosiągalne lub niedostrzegalne.
Naukowcy z zagranicy prowadzą badania na Uniwersytecie Łódzkim

temu

Jednym z nich jest dr Carl Smith z Wielkiej Brytanii, który  otrzymał prestiżowy grant z programu POLONEZ 2 na badania poświęcone ciernikowi.

Centrum Ceraneum Uniwersytetu Łódzkiego. Łączą energię i pokolenia

Nowe pomysły, koncepcje na badania przychodzą na zasadzie kuli śniegowej. Jak mamy jeden projekt, to na jego bazie pojawiają się kolejne, wcześniej nieosiągalne lub niedostrzegalne.