UŁ komentuje: Konstytucja 3 Maja

UŁ komentuje: Konstytucja 3 Maja

Opublikowany

Konstytucja 3 Maja to dokument, z którego Polacy powinni być dumni, bo jest dowodem umiejętności kompromisów i wspólnego twórczego działania w skrajnie nieprzyjaznej sytuacji zewnętrznej.

Pierwsza w Europie i druga po amerykańskiej. Mimo ostrych konfliktów i niepewności, reformatorzy Sejmu Wielkiego potrafili stworzyć dokument niezwykły i konstruujący nowy ustrój, zgodnie z nowoczesnymi ideami oświecenia, a jednak zgodny z tradycją.

Konstytucja majowa, choć krótka, gruntownie zmieniała Rzeczpospolitą. Wprowadzała trójpodział władzy i, po raz pierwszy w polskiej historii, pojęcie suwerenności narodu, w skład którego wchodziła nie tylko już polska szlachta. Zachowywała przywileje tej ostatniej, ale dawała również nowe wolności mieszczanom, między innymi możliwość kupowania ziemi.

Nie likwidowała poddaństwa, ale brała chłopów pod opiekę prawa. Przy tym ustanawiała odpowiedzialność ministrów przed kadencyjnym Parlamentem, złożonym z posłów – od teraz reprezentantów całego narodu.

Zastrzegająca niemożność wykonywania władzy sądowniczej przez króla i rząd. Z katolicyzmem jako religią panującą, ale zasadą tolerancji religijnej i wolnościami dla Polaków innych wyznań. Zmieniająca ustrój z monarchii elekcyjnej na dziedziczną. 

Dr Andrzej Kompa z Instytutu Historii UŁ opowiada między innymi o mało znanych zapisach Konstytucji, które, gdyby Rzeczpospolita Obojga Narodów nie upadła, mogły doprowadzić do ciekawej sytuacji na szczytach władzy.

Udostępnij

Powiązane artykuły
UŁ komentuje: „Polskie obozy śmierci”

temu

„Polskie obozy śmierci” – to określenie znów, w ostatnich dniach, jest wielokrotnie powtarzane. Sejm przyjął nowelizację ustawy o IPN, która wprowadza m.in. karę grzywny lub karę do trzech lat więzienia za użycie sformułowania "polskie obozy śmierci". Był to początek dyplomatycznego konfliktu między Polską a Izraelem. Okazuje się jednak, że pierwszym skazanym wedle nowego prawa, gdyby wciąż żył, byłby… Jan Karski. Więcej o sprawie opowiada dr Adam Sitarek z Centrum Badań Żydowskich UŁ.
UŁ komentuje: Powstanie Warszawskie

temu

Mijają 73 lata od wybuchu Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia 1944 r. blisko 50 tys. powstańców stanęło do walki. O tle historycznym walk w stolicy i sylwetkach wybranych powstańców opowiada prof. Przemysław Waingertner z Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ.
Eksperci UŁ - na skróty (lista)

temu

Zmiany w rządzie, odkrycia astronomiczne, tematy ekologiczne, rocznica odzyskania niepodległości, czy nowe przepisy dotyczące handlu w niedzielę – naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego są w stanie skomentować niemal wszystkie bieżące i ciekawe tematy.  Teraz kontakt z naszymi specjalistami będzie dużo łatwiejszy - wystarczy skorzystać z naszej ogólnodostępnej bazy, zawierającej maile i numery telefonów.
Prof. Andrzej Wałkówski - historia

temu

Specjalizacja: bibliologia, historia
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.