70 lat Instytutu Historii UŁ

Instytut Historii UŁ (fot. Bartosz Kałużny)

70 lat Instytutu Historii UŁ

Opublikowany

Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego istnieje już 70 lat. W tym czasie w tej niezwykłej jednostce naukowej powstała ogromna liczba cennych publikacji, ale przede wszystkim pojawiło się wielu niepowtarzalnych naukowców, którzy do tej pory zaliczają się do elity polskiej humanistyki.

W maju 1948 r. przedstawiciele czterech katedr zajmujących się nauczaniem historii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego, którego kontynuatorem tradycji jest obecny Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ, wyrazili wolę stworzenia struktury pozwalającej na ściślejsza współpracę. 24 czerwca tego roku istnienie Instytutu Historycznego (z czasem zmienił nazwę na Instytut Historii) stało się faktem.

Od Łodzi do Bizancjum  

Kierunki badań naukowych, prowadzonych przez historyków łódzkich od chwili powstania Instytutu Historii, aż do pierwszych lat XXI w., doczekały się monograficznego opracowania pt. „Badania naukowe łódzkich historyków na przełomie XX i XXI w” autorstwa dr. hab. Jarosława Kity, prof. UŁ. Artykuł został opublikowany w 2004 r. w 95. tomie „Przeglądu Historycznego”.

W ostatnich dekadach podjęto badania nad historią stosunków międzynarodowych i dyplomacji XVI-XX w., problemami bezpieczeństwa i rozbrojenia, historią polityczną nowożytną i najnowszą. W centrum zainteresowania pojawiły się zagadnienia szeroko rozumianej historii kultury, historii wojskowości, uzbrojenia i kultury rycerskiej średniowiecza.

Szczególne miejsce w badaniach naukowych łódzkiego środowiska naukowego zajmuje biografistyka oraz badania nad historią Łodzi i regionu łódzkiego. Nowymi kierunkami badawczymi stały się w ostatnich latach historia kobiet i historia socjalizmu polskiego. Rozmachu nabrały badania nad dziejami mniejszości narodowych, zwłaszcza mniejszości żydowskiej i niemieckiej w XIX i XX w., dziejami ziemiaństwa oraz społeczności małomiasteczkowych Polski Środkowej.

Pisząc o Instytucie Historii UŁ nie sposób nie wspomnieć o łódzkiej szkole badań nad historią społeczno-gospodarczą, wiodącym na arenie ogólnopolskim ośrodku zajmującym się historią historiografii, o wybitnych badaniach nad historią dyplomacji, szczególnych zasługach badań nad historią parlamentaryzmu polskiego okresu nowożytnego, czy, w końcu, o wkładzie w badania sowietologiczne i dotyczące historii Europy środkowowschodniej.

Nie można pominąć również unikalnych w skali Polski badań nad dziejami Bizancjum, zapoczątkowanych przez H. Evert-Kappesową, które są kontynuowane do chwili obecnej. Należy również wspomnieć o inicjatywie, w którą zaangażowana jest Katedra Historii Bizancjum UŁ, oraz Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ jako całość, czyli Centrum Badań nad Historią i Kulturą Basenu Morza Śródziemnego i Europy Południowo-Wschodniej im. prof. Waldemara Cerana Ceraneum.

Warto tu przybliżyć sylwetkę prof. Cerana, który w latach 2002-2006 kierował Instytutem Historii UŁ, był również twórcą łódzkiej szkoły bizantynologicznej i serii „Byzantina Lodziensia”. Siedmiokrotnie otrzymał nagrodę indywidualną rektora UŁ za osiągnięcia naukowe, zaś jego praca dydaktyczna została doceniona jedenastoma nagrodami rektorskimi. Prof. Ceran był legendą Uniwersytetu Łódzkiego, jednym z najwybitniejszych wykładowców tej uczelni. Na jego wykłady przychodziły tłumy, a „zdanie Cerana”, czyli zaliczenie egzaminu z historii starożytnej, było przez studentów uznawane za osiągnięcie najwyższej rangi.

Przeszłość i przyszłość Historii

Obecny dyrektor Instytutu Historii UŁ, dr hab. Dariusz Jeziorny, prof. UŁ, tak podsumowuje siedem dekad istnienia jednostki:

70 lat istnienia Instytutu znakomicie wpisuje się w 70 ostatnich lat historii Polski. Był to czas budowania struktury i wytężonej pracy, ale jednocześnie politycznych zakrętów i przełomów, niejednokrotnie bardzo bolesnych dla ich uczestników. Gdy chodzi przyszłość, nie mam wątpliwości, że nasze środowisko może wnieść poważny wkład w rozwój nauki historycznej w naszym kraju. Nadzieję budzi też praca z młodzieżą na naszych kierunkach studiów – historii i wojskoznawstwie. Czy zainteresowanie wzbudzi nowa propozycja dydaktyczna e-historia, czyli prowadzenie badań dziejów lidzkości w środowisku cyfrowym – tego jeszcze nie wiem. Otwarte pozostaje dodatkowo pytanie, czy dzisiejsi politycy, rządzący Polską, pozwolą na rozwój naszego Instytutu, albo, lepiej powiedziawszy, szeroko rozumianej humanistyki w naszym kraju.

Bogactwo zbiorów bibliotecznych 

Świetne wyniki studentów Instytutu mogą mieć związek z dostępnością zasobów Biblioteki Instytutu Historii UŁ, która została utworzona w 1948 roku. Obecnie w zbiorach Biblioteki IH znajdują się 69 100 woluminy książek, 2410 jednostek zbiorów specjalnych oraz 858 tytułów czasopism (w 17 010 woluminach), co łącznie stanowi księgozbiór liczący 88 520 woluminy. Z księgozbioru podstawowego druków zwartych na szczególną uwagę zasługują wydawnictwa określane mianem cymeliów, których biblioteka posiada około 6000 woluminów (w tym wydawnictwa wydane do 1918 roku).

Łódzkie środowisko historyków 

W maju 1948 r. przedstawiciele czterech katedr zajmujących się nauczaniem historii na Wydziale Humanistycznym, którego kontynuatorem tradycji jest obecny Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ, wyrazili wolę stworzenia struktury pozwalającej na ściślejsza współpracę. 24 czerwca tego roku istnienie Instytutu Historycznego (z czasem zmienił nazwę na Instytut Historii) stało się faktem. Rok 2018 jest zatem rokiem jubileuszu siedemdziesięciolecia istnienia Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego.

Instytut Historii UŁ zrzesza dziś następujące jednostki: Katedra Historii Bizancjum, Katedra Historii Średniowiecznej, Katedra Historii Nowożytnej, Katedra Historii Polski XIX wieku, Katedra Historii Polski Najnowszej, Katedra Historii Polski i Świata po 1945 r., Katedra Historii Powszechnej Najnowszej, Katedra Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii, Pracownia Dydaktyki i Technologii Informacyjnej, Centrum Badań Żydowskich. Jednostki te są samodzielne pod względem badawczym.

Oferta dydaktyczna 

Oferta dydaktyczna Instytutu Historii UŁ IH obejmuje stacjonarne studia historyczne I i II stopnia oraz nowy, cieszący się popularnością dwustopniowy kierunek o nazwie wojskoznawstwo. W ofercie IH UŁ debiutuje e-historia, czyli niestacjonarne studia z e-learningiem. Propozycja kierowana jest głównie do osób, które są czynne zawodowo, mieszkają z dala od Łodzi bądź przebywają poza granicami Polski i świadomie oraz umiejętnie pragną wykorzystywać wiedzę historyczną w świecie nowoczesnych technologii i sieci internetowych. Liczną grupę stanowią studenci czteroletnich Studiów Doktoranckich Wydziału Filozoficzno-Historycznego, MIHSD i IHSD. W Instytucie Historii UŁ prowadzone są również studia podyplomowe z archiwistyki, historii oraz wiedzy o społeczeństwie.

Obchody jubileuszu  

Okrągła rocznicę Instytutu Historii UŁ grono pracowników postanowiło uczcić obchodami jubileuszowymi, które się już rozpoczęły. Pierwszą ich odsłoną było spotkanie z redaktorami wydanych drukiem wspomnień prof. Krystyny Śreniowskiej, związanej z łódzką uczelnią od samego początku powołania jej do życia aż do swej śmierci. Następnym punktem obchodów jubileuszu jest dwudniowa konferencja za tytułowana „Przeszłość i perspektywy Instytutu Historii UŁ”, która odbędzie się w dniach 6-7 grudnia 2018 r.

Kolejnym akordem obchodów będzie Bal Absolwenta, zaplanowany na sobotę 24 listopada 2018 r. Na tę imprezę o charakterze towarzyskim i integracyjnym Instytut Historii UŁ zaprasza wszystkich, którzy ukończyli studia w Instytucie i chcieliby po dłuższej lub krótszej przerwie spotkać się ze swoimi koleżankami i kolegami. Jak na każdym balu, spodziewać się należy dobrej zabawy i życzliwej atmosfery.

Spotkanie absolwentów różnych generacji może być niezwykle ciekawe. Ostatnim planowanym punktem obchodów jest konkurs na najlepsze wspomnienia z czasów studiów w Instytucie Historii. Nie ma znaczenie, czy będą to wspomnienia spisane, czy też oparte na materiale zdjęciowym. Jest to niewątpliwa szansa na ocalenie od zapomnienia osób i faktów z bliższej lub odleglejszej przeszłości naszego środowiska, które są jeszcze możliwe do odtworzenia. Szczegółowe informacje dotyczące świętowania siedemdziesięciolecia IH UŁ można znaleźć na stronie http://jubileuszih70.uni.lodz.pl.











Zbiory Instytutu Historii UŁ












Zbiory Instytutu Historii UŁ

źródło: Instytut Historii UŁ, Bartosz Kałużny
redakcja: Centrum Promocji UŁ

Udostępnij

Powiązane artykuły
Wydarzenia na UŁ 18 - 24.10

temu

Symulacja akcji antyterrorystów, konferencja o starości, Festiwal Kamera Akcja, umowa z PwC czy badania archeologiczne przy al. Anstadta - kolejne dni na UŁ będą pełne ciekawych wydarzeń. Zapraszamy do zapoznania się ze szczegółami. 
Co Gestapo i UB robili przy Anstadta? - badania UŁ

temu

Wywiady z żyjącymi  świadkami oraz prace wykopaliskowe - to część projektu „Dawna siedziba Gestapo i Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy al. Anstadta w Łodzi. Interdyscyplinarne badania miejsca”. Mroczną przeszłość łódzkiego budynku zbadają archeolodzy i etnolodzy z Uniwersytetu Łódzkiego. We wtorek 23 października 2018 r., w siedzibie ŁSSE (Tymienieckiego 22G), podpisane zostanie porozumienie między Uczelnią oraz Instytutem Pamięci Narodowej i Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną.
UŁ i PwC - początek współpracy 

temu

22 października (poniedziałek) zainaugurowana zostanie współpraca Uniwersytetu Łódzkiego z firmą PwC – światowym gigantem doradztwa strategicznego. Umowę ramową podpiszą prof. zw. dr hab. Antoni Różalski, Rektor Uniwersytetu Łódzkiego oraz Adam Krasoń, Prezes Zarządu PwC Polska. Konferencja prasowa, podczas której podpisana zostanie umowa, rozpocznie się o godz. 14:30 w rektoracie Uniwersytetu Łódzkiego przy ul. Narutowicza 68.
Starość - jak ją oswoić? Konferencja na EkSoc

temu

Kiedy zaczyna się starość? Jak zapobiegać i unikać różnego rodzaju zagrożeniom, które napotkać możemy będąc seniorem? Jak chronić swoje prawa w podeszłym wieku? Między innymi o takich sprawach będą rozmawiać naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego i innych polskich uczelni wyższych podczas konferencji 24 października. 
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.