Ryzykowne zachowania

fot. Pixabay

Ryzykowne zachowania

Niewielu z nas spotkało się z terminem "rozhamowanie", a właśnie to zjawisko wpływa najbardziej na liczbę i intensywność naszych ryzykownych decyzji. Okazji do podejmowania tych ostatnich nie brakuje, zwłaszcza w wakacje. Co wpływa na nas wtedy najbardziej? Naukowcy wymieniają kilka czynników. Opowiada o nich nasz ekspert - prof. Iwona Janicka, dyrektor Instytutu Psychologii UŁ. 

Urlopowe szaleństwa

Okres wakacji, to czas w którym nie tylko chcemy odpocząć ale również zrealizować swoje marzenia związane z potrzebą zmiany np.: poznać nowe miejsca, nowych ludzi. Nie trudno wtedy o miłość wakacyjną, ponieważ nowo poznane osoby wydają się bardziej atrakcyjne i wyjątkowe niż rzeczywiście są. Dzieje się tak, ponieważ w czasie urlopu towarzyszy nam zwykle dobry nastrój, a badania psychologów społecznych dowodzą, że osoby w dobrym nastroju są bardziej podatne na wpływ innych ludzi. Odczuwanie przyjemnego pobudzenia, podniecenia, entuzjazmu, może sprzyjać również zachowaniom ryzykownym.

- Za ryzykowne, dla człowieka, uznaje się picie alkoholu, używanie narkotyków, uprawianie hazardu, prowadzenie samochodu z nadmierną prędkością oraz zachowania seksualne - wylicz prof. Iwona Janicka. 

W obszarze ryzykownych zachowań seksualnych mieszczą się: przygodne kontakty seksualne, kontakty z osobami, które miały wielu partnerów i uprawianie seksu bez zabezpieczeń.

Testosteron na wakacjach

Ryzykowne zachowania seksualne mogą prowadzić do: niechcianej ciąży, uszkodzenia ciała, utraty zdrowia (poprzez zarażenie się chorobami przenoszonymi droga płciową) czy  traumatycznych przeżyć emocjonalnych. Dalszymi i również dotkliwymi konsekwencjami mogą być np.: poczucie winy, doświadczanie dezaprobaty społecznej, strata stałego partnera, czy trudności  w budowaniu trwałych związków.

- Zgodnie z danymi Państwowego Zakładu Higieny największą zachorowalność, będącą konsekwencją ryzykownych zachowań seksualnych, odnotowuje się  u ludzi bardzo młodych tj. w wieku 15-24 lata. Okazuje się bowiem, że zwykle osoby młode  odbywają stosunki seksualne bez zabezpieczenia i z osobami przygodnie napotkanymi. Ryzykowne zachowania seksualne częściej występują u mężczyzn niż kobiet - mówi nasz ekspert.

Wieloletnie badania Marvina Zuckermana wskazały na osobowościowy wyznacznik zachowań ryzykownych, którym jest poszukiwanie wrażeń. Poszukiwanie wrażeń przejawia się w gotowości do podejmowania ryzyka fizycznego, społecznego, prawnego i finansowego  w celu dostarczania sobie nowych i niekonwencjonalnych doznań.  

Czynniki Zuckermana

Marvin Zukerman  uznał, ze poszukiwanie wrażeń jest strukturą złożoną z 4 czynników:

1.Poszukiwanie grozy i przygód tj. stymulacji aktywności fizycznych w działaniach stwarzających zagrożenie dla życia. Przykładem może być uprawianie  sportów z elementami ryzyka i ekstremalnych (np.: skoki spadochronowe, nurkowanie, wyścigi samochodowe, skoki na bungee).

2.Poszukiwanie doznań zmysłowych tj. skłonność do angażowania się w działania, które dostarczają intensywnych doznań zmysłowych (np.: niezwykłe podróże, niekonformistyczny styl życia ale również sięganie po substancje psychoaktywne).

3.Podatność na nudę czyli dążenie do zmian, zabieganie o nowości, co przejawia się           w niechęci do sytuacji powtarzających się, rutynowych zachowań, nudnych ludzi. Osoby takie reagują niepokojem na monotonną pracę czy codzienne zadania domowe.

4.Rozhamowanie uznawane za czynnik najsilniej uwarunkowany biologicznie i związany     z potrzebą odprężenia, rozładowania napięcia. Wyraża się w hulaszczym trybie życia, piciu alkoholu, hazardzie, zażywaniu narkotyków, zmianach partnerów seksualnych.  

Ogólnie ujmując dla osób poszukujących wrażeń szczególnie ważne jest podejmowanie różnych aktywności, zmiany otoczenia oraz partnerów życiowych. Wyniki badań pokazały, że poszukiwanie wrażeń koreluje z liczbą partnerów seksualnych. Występuje tendencja do łączenia się zachowań ryzykownych. Również ryzykowne  zachowania seksualne rzadko występują jako izolowane od innych. Towarzyszą im zwykle picie alkoholu, zażywanie narkotyków, poszukiwanie przygód.

autorka: prof. Iwona Janicka (Instytut Psychologii UŁ)
redakcja: Centrum Promocji UŁ

Powiązane artykuły
Bohaterowie stulecia: Marszałek Józef Piłsudski

Spośród „ojców” polskiej niepodległości z 1918 r., Józef Piłsudski - irredentysta, przywódca socjalistów, brygadier Legionów Polskich, Naczelnik Państwa, Marszałek, pogromca Armii Czerwonej, architekt demokratycznej II RP, a później autor zamachu stanu z 1926 r. i dyktat
UŁ komentuje: Zapomniane słowa - Charakternik

Kogoś, kto ma silny charakter, określa się czasem mianem charakternika. Niekiedy też o takim człowieku mówi się, że jest charakterny, choć niektóre wydawnictwa poprawnościowe jak na przykład Wielki słownik poprawnej polszczyzny pod red. Andrzeja Markowskiego (2004) zalecają unikać tego przymiotnika.
UŁ komentuje: Halloween po łódzku

Racjonalna, praktyczna, przemysłowa – taki stereotyp naszego miasta, współkreowany przez literaturę, funkcjonuje w powszechnej świadomości. Wydaje się, że w Łodzi nie było miejsca na obcowanie z duchami, diabłami i innymi nierealnymi stworzeniami. Ale to nie jest prawda!
UŁ komentuje: „Czy maszyny zagrożą naszej wolności?”

Z rozwojem technologii i sztucznej inteligencji wiążemy ogromne nadzieje, ale i obawy. Inspirowani filmami wyobrażamy sobie, że w przyszłości maszyny mogą przejąć kontrolę nad światem i doprowadzą do naszego zniszczenia. Bardziej realne zagrożenie to odebranie nam przez maszyny pracy. Temat komentuje dr Marcin Skulimowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej UŁ.
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.