Mniszek lekarski na choroby sercowo-naczyniowe?

Badania magister Bernadetty Lis mogą przyczynić się do rozwoju terapii chorób układu krążenia (fot. Maciej Andrzejewski, UŁ)

Mniszek lekarski na choroby sercowo-naczyniowe?

Opublikowany

Na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego prowadzone są badania nad wykorzystaniem mniszka lekarskiego w diecie i leczeniu chorób układu krążenia. Roślina jest powszechnie dostępna i do tej pory była używana w leczeniu innych dolegliwości. Ten obszar jest zupełnie nowy dla badaczy.

Dlaczego chorujemy?

Choroby układu sercowo-naczyniowego są ciągle najczęstszą przyczyną zgonów w wielu krajach, w tym także w Polsce. Uważa się, że u podłoża tych schorzeń leży stres oksydacyjny. Jest to zaburzenie równowagi między utleniaczami, zwanymi wolnymi rodnikami, a przeciwutleniaczami, czyli antyoksydantami.

- Zarówno wolne rodniki, jak i przeciwutleniacze, występują w organizmie zupełnie naturalnie. Kluczowe jest natomiast utrzymywanie równowagi między nimi. Zaburzenia tego stanu prowadzą do niebezpiecznej reakcji organizmu - tłumaczy mgr Bernadetta Lis z WBiOŚ UŁ, realizująca projekt.

Wolne rodniki są potrzebne organizmowi, ale ich nadmiar jest dla zdrowia groźny. Prowadzą one bowiem, w zbyt dużej ilości, do śmierci komórek. Takiemu właśnie działaniu przeciwstawiają się antyoksydanty. Reagują one, usuwając nadmiar utleniaczy z organizmu.

Ten pospolity mniszek lekarski…  

Na szczęście zaobserwowano ścisłą zależność między spożywaniem produktów bogatych w przeciwutleniacze, a utrzymaniem w organizmie równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej. Przykładem rośliny bogatej w substancje przeciwutleniające jest właśnie mniszek pospolity (Taraxacum officinale). To wieloletnia roślina zaliczana do rodziny astrowatych (Asteraceae). Jest ona szeroko rozpowszechniona na całym świecie, w szczególności w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego. Mniszek porasta głównie łąki, trawniki, pobocza dróg, ogrody, sady i nieużytki.

- Roślina ta jest łatwa w uprawie i nie wymaga specjalnych warunków klimatycznych czy glebowych. Od wielu wieków mniszek był wykorzystywany przez naszych przodków w leczeniu wielu chorób m.in. dolegliwości żołądkowo-jelitowych, nowotworów, chorób zapalnych wątroby, schorzeń oczu, chorób zwyrodnieniowych stawów, egzemy i anemii. Również obecnie budzi coraz większe zainteresowanie m.in. ze względu na jego wysoką wartość odżywczą, jak i leczniczą - tłumaczy mgr Bernadetta Lis.

Zarówno kwiaty, liście, jak i korzenie są wykorzystywane w medycynie tradycyjnej w Chinach, Meksyku, Turcji czy Indiach. Ponadto, produkty z mniszka znalazły zastosowanie w różnych dziedzinach życia jak przemysł spożywczy, kosmetyczny czy chemiczny. W wielu krajach mniszek pospolity jest konsumowany w różnorakiej postaci. Na przykład sałatka ze świeżych liści tej rośliny jest popularna we Francji, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych jest duży popyt na kawę z prażonych korzeni mniszka, co stanowi zamiennik diety dla osób chorujących na cukrzycę.







W wielu krajach mniszek pospolity jest konsumowany w różnorakiej postaci. Na przykład sałatka ze świeżych liści tej rośliny jest popularna we Francji...








W wielu krajach mniszek pospolity jest konsumowany w różnorakiej postaci. Na przykład sałatka ze świeżych liści tej rośliny jest popularna we Francji...


Wyjątkowa roślina!

Jak wykazują przeprowadzone badania, ekstrakty z różnych organów rośliny posiadają aktywność antyoksydacyjną, przeciwbakteryjną, przeciwzapalną, przeciwnowotworową, diuretyczną oraz hipolipidemiczną.

- Wstępne nasze badania in vitro wskazują, że fenolowe frakcje z mniszka pospolitego mogą mieć wpływ również na złożony układ hemostazy, czyli zdolności do prawidłowego funkcjonowania organizmu, nawet przy zmiennych warunkach zewnętrznych – tłumaczy kierownik grantu, Bernadetta Lis.  

- Za szerokie spektrum aktywności biologicznej poszczególnych surowców z mniszka pospolitego odpowiada zróżnicowany skład chemiczny w obrębie, którego można wyróżnić dwie zasadnicze grupy związków, takich jak związki fenolowe i terpeny. Dodatkową wartość odżywczą zwiększa obecność witamin i związków mineralnych – uzupełnia biolog z UŁ.  

Do tej pory w wielu pracach doświadczalnych prowadzonych na różnego rodzaju ekstraktach z mniszka nie opisano składu chemicznego, a substancje odpowiedzialne za aktywność biologiczną najczęściej nie były dokładnie identyfikowane.

Celem badań nad mniszkiem prowadzonych w ramach grantu PRELUDIUM na Uniwersytecie Łódzkim jest identyfikacja składu chemicznego liści, płatków, korzeni i owoców rośliny, przy użyciu technik chromatograficznych. Otrzymane frakcje z ww. organów mniszka pospolitego zostaną zbadane pod kątem aktywności biologicznej ze szczególnym zwróceniem uwagi na układ hemostazy.

Ponadto, zostanie zbadana potencjalna aktywność antyoksydacyjna frakcji z mniszka pospolitego. Badania mają charakter interdyscyplinarny, ponieważ łączą prace z zakresu analizy fitochemicznej z zaawansowanymi metodycznie badaniami aktywności biologicznej. Otrzymane wyniki pomogą w lepszym poznaniu mechanizmów aktywności biologicznej surowców uzyskiwanych z mniszka pospolitego oraz pomogą w uzupełnieniu informacji na temat jego składu fitochemicznego.  

- Preparaty antyoksydacyjne pochodzenia roślinnego mogą w przyszłości stanowić czysty ekologicznie, nie niosący ze sobą zagrożenia zakażeń chorobami odzwierzęcymi, zamiennik leków stosowanych w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, w tym schorzeń układu krążenia. Łatwa dostępność surowca tym bardziej zachęca do prowadzenia badań i odkrywania nowych możliwości zastosowania mniszka pospolitego w medycynie, szczególnie w dobie zintensyfikowanych poszukiwań nowych, naturalnych farmaceutyków – podsumowuje Bernadetta Lis.

Preludium kariery

W najnowszym konkursie Narodowego Centrum Nauki, PRELUDIUM 14, młodzi naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego zdobyli aż 10 dofinansowań na prowadzenie badań. Zwycięzcy reprezentują siedem wydziałów UŁ. Jednym z nich jest magister Bernadetta Lis z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska, z projektem „Fenolowe frakcje z różnych organów mniszka pospolitego (Taraxacum officinale) jako potencjalne modulatory hemostazy”. Konkurs NCN adresowany jest do osób rozpoczynających karierę naukową, nie posiadających stopnia doktora.

Uniwersytet Łódzki to największa uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misją jest kształcenie wysokiej klasy naukowców i specjalistów w wielu dziedzinach humanistyki i nauk ścisłych. Współpracuje z biznesem, zarówno na poziomie kadrowym, zapewniając wykwalifikowanych pracowników, jak i naukowym, oferując swoje know-how przedsiębiorstwom z różnych gałęzi gospodarki. Uniwersytet Łódzki jest uczelnią otwartą na świat – wciąż rośnie liczba studiujących tutaj obcokrajowców, a polscy studenci poznają Europę, Azję, czy wyjeżdżają za Ocean. Uniwersytet jest częścią Łodzi, działa wspólnie z łodzianami i dla łodzian, angażując się w wiele projektów społeczno-kulturalnych.

Zobacz nasze projekty naukowe na https://www.facebook.com/groups/dobranauka/

materiał źródłowy: Bernadetta Lis, WBiOŚ UŁ,
redakcja: Centrum Promocji UŁ

Udostępnij

Powiązane artykuły
Polski rezerwat przyrody ze stacją badawczą w Kolumbii – zbyt piękne, aby mogło być prawdziwe?

temu

Niezupełnie. Grupa zapalonych naukowców z dwóch polskich instytucji naukowych udowadnia, że ten cel jest w zasięgu ręki.
UŁ komentuje: Ochrona roślin zagrożonych

temu

W 2015 rozpoczęto na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego projekt mający na celu ochronę wybranych gatunków roślin w regionie łódzkim. W partnerstwie uczestniczą ponadto Ogród Botaniczny w Łodzi oraz Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Łodzi. Inicjatywa polega na wzbogacaniu istniejących stanowisk zagrożonych roślin o nowe okazy oraz na odbudowie stanowisk, które uległy zagładzie.
Eksperci UŁ - na skróty (lista)

temu

Zmiany w rządzie, odkrycia astronomiczne, tematy ekologiczne, rocznica odzyskania niepodległości, czy nowe przepisy dotyczące handlu w niedzielę – naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego są w stanie skomentować niemal wszystkie bieżące i ciekawe tematy.  Teraz kontakt z naszymi specjalistami będzie dużo łatwiejszy - wystarczy skorzystać z naszej ogólnodostępnej bazy, zawierającej maile i numery telefonów.
Tężnie i zielona oaza w szpitalu dzięki naukowcom z UŁ

temu

Zaciszna oaza pełna starannie dobranej roślinności, do tego tężnie umożliwiające terapię lub po prostu relaks pacjentów z różnymi schorzeniami. A wszystko to na terenie szpitala… Brzmi niewiarygodnie?! Biolodzy z Uniwersytetu Łódzkiego zaprojektowali takie miejsce. Otwarcie Relaksacyjnej Strefy Oxy-Cardio nastąpi 11 października (czwartek), o godzinie 11:00 w szpitalu im. Biegańskiego przy ul. Kniaziewicza 1/5 w Łodzi. Wydarzenie rozpocznie się w pawilonie B, na terenie Oddziału Kardiochirurgicznego. 
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.